ΕΡΓΑΣΙΑ

 Θεωρία

**Μορφές της Ύλης **
Ύλη είναι οτιδήποτε έχει μάζα και κατέχει χώρο και υπάρχει σε τρεις φυσικές καταστάσεις: στερεή, υγρή και αέρια. Στη χημεία εξετάζοντας τα διάφορα υλικά σώματα μας ενδιαφέρει το είδος της ύλης από την οποία αποτελούνται και οι χαρακτηριστικές εκείνες ιδιότητες που είναι ανεξάρτητες από τα υλικά σώματα που την περιέχουν. Έτσι η ύλη μπορεί να διαιρεθεί σε δυο κατηγορίες:

Α. Τα μίγματα και Β. Τα καθαρά σώματα


 * Σύσταση της Ύλης**



** Μίγματα **

Μίγμα ονομάζεται το σώμα που αποτελείται από δυο ή περισσότερες ουσίες που δεν αντιδρούν μεταξύ τους

** Ετερογενή μίγματα ** ονομάζονται τα μίγματα που δεν έχουν την ίδια σύσταση σε όλη τους τη μάζα.

Ετερογενή μείγματα: νερό με βότσαλα, νερό με λάδι

** Ομογενή μίγματα ** ή διαλύματα ονομάζονται τα μίγματα που έχουν την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη τους τη μάζα. = = =Χημικές ενώσεις = Οι χημικές ενώσεις είναι καθαρά σώματα. Αποτελούνται από συστατικά, που έχουν ορισμένη και σταθερή αναλογία και που διαχωρίζονται με χημικές μεθόδους.

** Στοιχείο ** ονομάζεται η καθαρή ουσία που δε διασπάται σε απλούστερη και αποτελείται από ένα είδος ατόμων (άτομα με τον ίδιο ατομικό αριθμό).


 * __Ποιές είναι οι διαφορές μεταξύ χημικών ενώσεων και μιγμάτων; __**



=Σύγκριση χημικών ενώσεων και χημικών στοιχείων = <span style="background-color: #fdfbfe; color: #000000; font-family: 'Times New Roman',Times,serif; line-height: 0px; overflow: hidden;">

__ ** Διαλύματα ** __

<span style="font-family: 'Times New Roman',Times,serif; text-align: justify;">** Τι είναι διάλυμα; **

Αν ρίξουμε μια ματιά σε ένα χημικό εργαστήριο θα δούμε να είναι γεμάτο με διάφορα μπουκαλάκια γεμάτα με κάποιο υγρό. Αν παρακολουθήσουμε κάποιο πείραμα θα δούμε το χημικό να χρησιμοποιεί αρκετές φορές το υγρό περιεχόμενο από αυτά τα μπουκαλάκια. Αν κοιτάξουμε προσεχτικά το υγρό αυτό περιεχόμενο θα δούμε ένα ομογενές υλικό, σαν να είναι αποτέλεσμα από ένα μόνο σώμα. Στην πραγματικότητα όμως το κάθε υγρό αποτελείται από περισσότερα από ένα συστατικά. Τα σωματίδια όμως αυτών των συστατικών είναι τόσο μικρά που δεν μπορούμε να τα ξεχωρίσουμε και ούτε να τα διαχωρίσουμε με απλούς τρόπους. Μπορείτε και εσείς να φτιάξετε ένα τέτοιο υγρό αν προσθέσετε αλάτι σε νερό. Δεν θα μπορείτε να διακρίνετε το αλάτι που έχει διαλυθεί στο νερό, αλλά μπορείτε να το ανιχνεύσετε με τη γεύση. Αυτά τα υγρά σώματα ονομάζονται διαλύματα.


 * Διάλυμα ονομάζουμε κάθε ομογενές μίγμα δυο ή περισσότερων συστατικών. **

Το διάλυμα αποτελείται από τον διαλύτη και τη διαλυμένη ουσία:

**__Διαλύτης__** είναι το συστατικό εκείνο που διατηρεί τη φυσική του κατάσταση και στην περίπτωση που όλα τα συστατικά την διατηρούν, εκείνο που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία. Συνήθεις διαλύτες: __**Διαλυμένη ουσία**__ ή διαλυμένες ουσίες είναι τα υπόλοιπα συστατικά του διαλύματος. Το σπουδαιότερο και συνηθέστερο διαλυτικό μέσο που έχουμε είναι το νερό και τα διαλύματα στα οποία ο διαλύτης είναι το νερό ονομάζονται υδατικά διαλύματα.
 * Το νερό που είναι το σημαντικότερος και πλέον διαδεδομένος υγρός διαλύτης στη φύση.
 * Υγρή αμμωνία, η αλκοόλη, ο αιθέρας, το βενζόλιο κ.α.



** Κορεσμένα διαλύματα ** ονομάζονται τα διαλύματα που περιέχουν τη μέγιστη ποσότητα διαλυμένης ουσίας. Αντίθετα τα διαλύματα που περιέχουν μικρότερη ποσότητα διαλυμένης ουσίας από τη μέγιστη δυνατή ονομάζονται **ακόρεστα**.

** Διαλυτότητα ** μιας ουσίας ονομάζεται η μέγιστη ποσότητα της ουσίας που μπορεί να διαλυθεί σε ορισμένη ποσότητα διαλύτη, κάτω από ορισμένες συνθήκες (π.χ. θερμοκρασία ,πίεση). Η διαλυτότητα μιας ουσίας επηρεάζεται από τους εξής παράγοντες: __ ** α. ** τη φύση του διαλύτη __ Εδώ ισχύει ο γενικός κανόνας «τα όμοια διαλύουν όμοια». Αυτό σημαίνει ότι διαλύτης και διαλυμένη ουσία θα πρέπει να έχουν παραπλήσια χημική δομή (π.χ. μοριακή ή ιοντική σύσταση). __ ** β. ** τη θερμοκρασία __ Συνήθως η διαλυτότητα των στερεών στο νερό αυξάνεται με την αύξηση της θερμοκρασίας, ενώ η διαλυτότητα των αερίων στο νερό μειώνεται με την αύξηση της θερμοκρασίας. __ ** γ. ** την πίεση __ Γενικά, η διαλυτότητα των αερίων στο νερό αυξάνεται με την αύξηση της πίεσης. Γι’ αυτό, μόλις ανοίξουμε μία φιάλη με αεριούχο ποτό (η πίεση ελαττώνεται και γίνεται ίση με την ατμοσφαιρική), η διαλυτότητα του CO2 στο νερό ελαττώνεται και το ποτό αφρίζει.

** Σύσταση (περιεκτικότητα) ενός διαλύματος **

Για τον πλήρη ορισμό ενός διαλύματος πρέπει να γνωρίζουμε: Α. Τα συστατικά του Β. Την ποσοτική του σύσταση Για τον καθορισμό της σύστασης ενός διαλύματος χρησιμοποιούμε την περιεκτικότητα ή συγκέντρωση του διαλύματος. Η περιεκτικότητα ή συγκέντρωση ενός διαλύματος μας ορίζει το ποσό της διαλυμένης ουσίας που περιέχεται σε ορισμένο ποσό του διαλύτη ή του διαλύματος. Δηλαδή μας εκφράζει μια σχέση μεταξύ μιας ποσότητας διαλύματος ή διαλύτη και ποσότητας διαλυμένης ουσίας.

__** Οι βασικές εκφράσεις περιεκτικότητας που χρησιμοποιούμε στην πράξη είναι: **__

** 1. Περιεκτικότητα επί της εκατό κατά βάρος (% κ.β. ή % w/w) ** Ορίζει τα gr της διαλυμένης ουσίας που περιέχονται σε 100 gr διαλύματος. Π.χ. διάλυμα υδροχλωρίου (HCl) 10% κ.β. Σημαίνει : Στα 100 gr διαλύματος υπάρχουν 10 gr διαλυμένης ουσίας(HCl)

** 2. Περιεκτικότητα επί της εκατό βάρος προς όγκο (% w/v). ** Ορίζει τα gr της διαλυμένης ουσίας που περιέχονται σε 100 ml διαλύματος. Π.χ. διάλυμα υδροχλωρίου (HCl) 5% βάρος προς όγκο (%w/v). Σημαίνει : Στα 100 ml διαλύματος υπάρχουν 5 gr διαλυμένης ουσίας(HCl)

** 3. Περιεκτικότητα επί της εκατό όγκου προς όγκο (% v/v). ** Χρησιμοποιείται για να εκφράσει την περιεκτικότητα υγρού σε υγρό. Π.χ. διάλυμα αιθυλικής αλκοόλης 5%όγκου προς όγκο ( v/v). Σημαίνει : Στα 100 mLδιαλύματος υπάρχουν 5 mL αιθυλικής αλκοόλης.

Η % v/v περιεκτικότητα χρησιμοποιείται συνήθως για την έκφραση της περιεκτικότητας των αλκοολούχων ποτών σε οινόπνευμα και σε υγρά φαρμακευτικά σκευάσματα. Για παράδειγμα, η έκφραση «ένα κρασί έχει περιεκτικότητα 12% v/v (12 vol ή 120)» σημαίνει ότι σε 100 mL κρασιού περιέχονται 12 mL οινοπνεύματος.

Όταν τα διαλύματα είναι πολύ αραιά (π.χ. ρύποι στον αέρα ή στη θάλασσα), μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις εξής εκφράσεις περιεκτικότητας:

**4.ppm** το οποίο εκφράζει τα μέρη της διαλυμένης ουσίας που περιέχονται σε 1 εκατομμύριο (106 ) μέρη διαλύματος. **5.ppb** το οποίο εκφράζει τα μέρη της διαλυμένης ουσίας που περιέχονται σε 1 δισεκατομμύριο (109 ) μέρη διαλύματος.